དེང་སང་གི་ཡིག་ཚང་གི་ཅ་ཆས་དང་ ཁྱིམ་གྱི་བཟོ་བཀོད་ནང་ རྐང་ཁྲི་ནགཔོ་གི་རྒྱབ་ཁར་ དྲྭ་མིག་འདི་ མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་རང་ གདམ་ཁ་ཅན་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ དེ་གི་ཁེ་ཕན་གཞན་དང་མ་འདྲཝ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། འདི་གིས་ མཐོང་སྣང་གི་ཐོག་ལས་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ མཛེས་ཉམས་ཅན་གྱི་བཟོ་རྣམ་ཚུ་ གསལ་བཀོད་འབདཝ་མ་ཚད་ མི་ཚུ་གི་ བདེ་སྐྱིད་དང་ གསོ་བའི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ཡང་ ལག་ལེན་གྱི་ཐད་ཁར་ གྲུབ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ལག་ལེན་དང་མཛེས་ཆ་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་ ངོ་ཚབ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཕྱི་ཁའི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཐད་ལུ་ ནགཔོ་འདི་ དང་ཕུའི་ཚོས་གཞི་དང་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས་པའི་ ཚོས་གཞི་ཅིག་འབདཝ་ལས་ རྐང་ཁྲི་གི་དྲྭ་མིག་འདི་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ བྱིནམ་ཨིན། འདི་ཡང་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ དེང་སང་གི་ཡིག་ཚང་གི་ས་སྒོ་ ཡང་ན་ བཟོ་གྲྭའི་བཟོ་རྣམ་དང་ ནོར་ཌིག་བཟོ་རྣམ་ཡོད་པའི་ ཁྱིམ་གྱི་མཐའ་འཁོར་ནང་ རྐང་ཁྲི་ནགཔོ་གི་ དྲྭ་མིག་རྒྱབ་ཁར་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་ཚུགས། འདི་གིས་ མགུ་ཐོམ་སི་སི་སྦེ་མི་མཐོང་ནི་ཨིན་རུང་ དེ་གི་ཚོས་གཞི་ཞི་འཇམ་གྱི་སྒྲ་གདངས་བརྒྱུད་དེ་ ས་སྟོང་གི་སྤྱིར་བཏང་བཟོ་རྣམ་འདི་ཡང་ ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགས། དྲྭ་མིག་རྒྱབ་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ རང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལྗིད་ཚད་འདི་ བརྡལ་བཤིག་གཏང་སྟེ་ འོད་དང་དྭངས་གསལ་གྱི་མཐོང་སྣང་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ རྐང་ཁྲི་འདི་ ས་སྟོང་ནང་ལུ་ བཙན་གནོན་ཅན་སྦེ་མཐོང་མ་ཚུགསཔ་ལས་ དེ་གི་ཚབ་ལུ་ མགྱོགས་དྲགས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་བྱིནམ་ཨིན། དྲྭ་མིག་རྒྱབ་ཀྱི་བཟོ་རྣམ་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ དུས་རྒྱུན་གྱི་སྒོར་སྒོར་དང་ ཡང་ན་ གྲུ་བཞི་ཨིནམ་དང་ ཐིག་ཕྲང་ཏང་ཏ་ཚུ་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་འདི་ ཧེང་སྐལ་རང་ ཡར་དྲག་བཏངམ་ཨིན། ཡིག་ཚང་གི་རྐང་ཁྲི་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཅིག་ཡང་ ས་སྟོང་ནང་ འོད་མདངས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཚུགས།
ལཱ་འགན་གྱི་ཐད་ལུ་ རྐང་ཁྲི་ནགཔོ་གི་རྒྱབ་ཁར་ཡོད་པའི་ དྲྭ་མིག་འདི་གི་ཁེ་ཕན་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ མངོན་གསལ་ཅན་ཅིག་ཨིན། དང་པ་ དབུགས་གཏོང་ལེན་གྱི་ ཐད་ཁར་ དྲྭ་མིག་རྒྱུ་ཆ་ནང་ རླུང་དོང་ མཐུག་དྲགས་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱབ་རྟེན་དང་ མི་གི་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་བར་ན་ རླུང་འདི་ རང་དབང་ཅན་སྦེ་ བསྐོར་ར་རྐྱབ་ཚུགསཔ་ཨིན་པས། དམིགས་བསལ་གྱིས་ གནམ་བྱཱར་ཚ་དྲོད་དང་ ཡང་ན་ དུས་ཡུན་རིངམ་སྦེ་ སྡོད་པའི་སྐབས་ རྔུལ་ནག་དང་ རྔུལ་ནག་ཚུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ རྐངམ་སྐམ་སྟེ་ བདེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བཞག་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ རང་ལུགས་ཀྱི་ལྤགས་ཀོ་དང་ ཡང་ན་ རས་ཆ་གི་རྒྱབ་ཁར་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་མ་ཚུགས་པའི་ དཀའ་ངལ་ཚུ་ བསལ་ཚུགས་ནི་ཨིན་པས། གཉིས་པ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཐད་ལུ་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་-དྲྭ་མིག་འདི་ལུ་ བརྟན་ཚུགས་དང་ བརྟན་ཤུགས་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ལས་ མི་གི་རྒྱབ་ཀྱི་གུག་གུགཔ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འོས་འབབ་དང་ལྡནམ་སྦེ་ བཙུགས་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ རྒྱབ་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འདི་ ཁ་ཕྱེ་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ མགུ་ཏོ་དང་སྒལ་ཚིགས་ལུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ཚུགསཔ་ཨིན། ལཱ་འབད་བའི་སྐབས་ ཡིག་དཔར་རྐྱབ་སྟེ་ མནོ་བསམ་གཏང་རུང་ ཁྱིམ་ནང་ ངལ་གསོ་འབད་རུང་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ སྡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ རྐངམ་དང་ རྐངམ་ན་མི་ཚུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བཀག་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ གསོ་བའི་ ཉེན་སྲུང་ཡང་ འབད་ཚུགས་ནི་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ དྲྭ་མིག་རྒྱབ་ཀྱི་ རྒྱུ་ཆ་འདི་ལུ་ཡང་ གྱོན་ཆས་བཀག་ཐབས་དང་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ གཙང་སྦྲ་འབད་ཚུགས་པའི་ ཁྱད་ཆོས་ཡོདཔ་ཨིན། ནག་པོ་ཁོ་རང་བཙོག་པ་སྟོན་པར་འཇམ་ཏོང་ཏོ་མེད། ཉིན་བསྟར་གྱི་ལག་ལེན་ནང་ ཁ་ཐོག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཐལཝ་དང་ རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ བཏོན་བཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ རས་ཆ་རློནམ་གྱིས་ དྲགཔ་སྦེ་ འཕྱག་དགོཔ་མ་ཚད་ དེ་གི་ཞབས་ཏོག་དུས་ཡུན་ཡང་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་མི་དང་ ཐུབ་ཚད་གཉིས་ཆ་ར་ རྩིས་ལེན་ཐོག་ལས་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ འགྱོཝ་ཨིན་པས།
འཇུག་སྤྱོད་འབད་བཏུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་གི་ཐད་ཁར་ རྐང་ཁྲི་ནགཔོ་གི་དྲྭ་མིག་རྒྱབ་ཁར་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས་པའི་ ཁྱབ་ཚད་ཧ་ཅང་གིས་ རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཡིག་ཚང་གི་གནས་སྟངས་ནང་ ཡིག་ཚང་གི་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མཉམ་འབྲེལ་པ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན། དུས་ཡུན་རིངམོ་ ལཱ་འབད་བའི་སྐབས་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་ཚུགས་པའི་ དྲྭ་མིག་རྒྱབ་ཁར་ གཟུགས་བདེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བཞག་ཚུགས་ནི་དང་ ལཱ་གི་འཇོན་ཐངས་ཡང་ ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགས་ནི་ཨིན་པས། ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་ ཡང་ན་ སྡོད་ཁང་ནང་ བཙུགས་ཏེ་ ཉིན་བསྟར་གྱི་ སྡོད་གནས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ ཁྱིམ་གྱི་ མཐོང་སྣང་ལུ་ སྐུགས་ཡང་ ཁ་སྐོང་འབད་ཚུགས། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ བཟོ་རྣམ་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཡོད་པའི་ ཁ་ཟས་ཁང་དང་ གློག་བརྙན་ཁང་ཚུ་ནང་ཡང རྐང་ཁྲི་ནགཔོ་གི་རྒྱབ་ཁར་ དྲྭ་མིག་འདི་ཡང་ ས་སྟོང་མཛེས་རྒྱན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ བདེ་ཏོག་ཏོ་དང་ བཟོ་རྣམ་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་བཟོ་ཚུགས།
སྤྱིར་བཏང་ལུ་ རྐང་ཁྲི་ནགཔོ་གི་དྲྭ་མིག་རྒྱབ་འདི་ ཁང་ཆས་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཅིག་མེན། མཛེས་སྡུག་དང་བདེ་སྐྱིད་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་མི་དང་ ཐུབ་ཚད་ལ་སོགས་པའི་ ཁེ་ཕན་ལེ་ཤ་ཅིག་ མཉམ་སྡེབ་འབདཝ་ཨིན། འདི་གིས་ མི་ཚུ་གི་གཞི་རྟེན་དགོས་མཁོ་ཚུ་ ཁང་ཆས་ཚུ་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ དེང་སང་གི་མཛེས་ཆའི་ནང་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ བཟོ་རྣམ་ཚུ་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་ནི་ལུ་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་དེ་ ཡིག་ཚང་དང་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་ནང་ སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་གདམ་ཁ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཚ་རིམ།: རྐུབ་སྟེགས་རྒྱབ་དང་རྒྱབ་ལོག, རྒྱ་ནག་རྐུབ་སྟེགས་རྒྱབ་ལོགས་དང་རྒྱབ་ལོག བཟོ་གྲྭ། མཁོ་སྤྲོད། བཟོ་གྲྭ།
